Downloaded from YTS.MX
ELVIS PRESLEY HAZİRAN 1968'DE YEDİ YILDAN UZUN SÜREDEN SONRA ÇIKACAĞI
Official YIFY movies site: YTS.MX
İLK CANLI PERFORMANSININ PROVALARINA BAŞLADI.
BEŞ YILDIR İLK 10'A GİREN BİR HİT PARÇA KAYDETMEMİŞTİ.
EĞLENCE SEKTÖRÜNDEKİ KARİYERİ
TEHLİKE ALTINDAYDI.
Geleceğine dair her şey bu gösteriye bağlıydı.
"ELVIS" BAŞROLDE ELVIS PRESLEY
Elvis, kariyerinin dip noktasındaydı. Çekmek istemediği filmler çekiyordu.
Yedi yıldır sahneye çıkmamıştı.
Neden geldiğimizi biliyoruz, değil mi? Elvis Presley Special.
'68 Comeback Special ona bir sanatçı olarak
hâlâ bir seyirci kitlesi çekip çekemeyeceğini gösterecekti.
Elvis, kariyerinin en iyi performansını sergileyemezse
sonu gelecekti.
Elvis sahneye ilk çıktığında
gerçekten olağanüstüydü.
Kariyerinin erken dönemlerindeki görüntüsü olabilecek en havalı imajdı.
Ama bu, 60'larda başka bir şeye evrildi.
Yaptığı müzik, ilk zamanlarındaki müziği kadar iyi değildi.
Kimseyi inandırmayan filmler çekiyordu.
Yiyeceğiniz en büyük bifteği alacağım.
İnce bir çizgide yürüyordu.
Hâlâ o büyük yıldız mıydı
yoksa yeteneği yok mu olmuştu?
Şimdiyse gerçekten dönüp dönmediğini görecektik.
Gerçek yeteneğini görecektik.
Sahneye çıkmadan hemen önce
Elvis, yönetmeni kulise çağırıyor
ve diyor ki, "Sahneye çıkamam. Yapamam."
YÖNETMEN, ELVIS
Seyirciler de geliyor.
Glenn?
Başlıyor muyuz?
Peki, neden geldiğimizi biliyoruz, değil mi?
Yönetmen de diyor ki, "Bak Elvis, çıkman gerek."
Elvis'in ceketi bile üstünde.
Yönetmen diyor ki, "Bak, sen sahneye çık.
Hoşuna gitmezse kasetler bozulmuş gibi yapacağım."
Böyle acayip bir söz veriyor.
Elvis de sahneye çıkıyor.
Risklerin kesinlikle farkındaydı.
Bu bir fiyasko olursa her şeyin biteceğinin de.
Kariyeri mahvolabilirdi. Bunun oldukça farkındaydı.
NBC'ye ve Elvis Presley Special'a hepiniz hoş geldiniz.
KAYIT TARİHİ: 29.06.1968
Daha iyi olabilirdi. Tekrar söylüyorum. Biraz sesiniz çıksın.
NBC'ye ve Elvis Presley Special'a hepiniz hoş geldiniz!
Karşınızda Elvis Presley.
Zaten er ya da geç yapacağım, bir an önce başlayalım. Hadi.
Tekrar başlasan iyi olur. Kaçırdım.
Elvis ilk girişi kaçırıyor ve yeniden başlaması gerekiyor.
Çok da gergin. Gerginlikten terliyor.
-Tamamdır, hazır. -Aman aman.
Kesin hapse atılacağım.
Onu öyle görünce bir zamanlar Kral olduğunu hatırlamak güç.
Burada ne kadar dikileceğim? Hazır mıyız?
Böyle dikilmek utanç verici Steve. Bir şey yapmam gerek.
Şok edici bir şey çünkü çok gergin.
Kendine güvenmediği açıkça görülüyor.
Anın büyüklüğünün altında ezilmiş.
-Tamamdır, hazır mısın? -Hayır ama yine de deneyelim.
Bu sahnede duran kişi her kimse
sadece 10 yıl önce tüm Amerikan ana akımını titreten
rock yıldızının bir silüetinden ibaretti.
Paramount Pictures'la yedi yıllık sözleşmem var.
Bir gecede her şey yok oldu. Hayal gibiydi.
PRESLEY ASKERÎ MUAYENEDE
Hayranlarına bir şey söyle. İletmek istediğin özel bir mesaj var mı?
O yüzden cesareti epey kırılmış birine dönüştüm.
Karşınızda Elvis Presley!
KRALIN DÖNÜŞÜ: ELVIS PRESLEY'NİN DÜŞÜŞÜ VE YÜKSELİŞİ
Memphis, Tennessee'li bir genç birkaç hafta önce
Sun şirketiyle bir şarkı kaydetti.
Henüz 19 yaşında. Elvis Presley, güzel bir alkış alalım.
Müziği hep sevmişimdir. Annem de babam da şarkı söylemeyi severdi.
Üç, dört yaşlarımdayken
kilisede onlardan kaçıp koronun yanına gider, ritim tutarmışım.
Hatırlarsınız, o günlerde müzik belli bir kesime özgüydü.
Duyduğumuz birçok şey siyahilere aitti.
Ritim ve blues vardı. B. B. King vardı, Little Richard vardı.
Beyazlar Pat Boone, The McGuire Sisters falan çalardı
ve bizim bu tip müziğe pek ilgimiz yoktu.
Amerika
siyahilerin kültürünün beyaz çocukları etkilemesinden
derinden korkuyordu.
Sonraysa Elvis gençliğinde Mississippi ve Memphis'teki mekânlarda
gördüğü müziği ve hareketleri,
severek büyüdüğü müziği alıp sahneye taşıdı.
Bu, bize kendi müziğimizi verdi. Anne babamızın dinlediği müzik değildi.
Tehlikeli bir müzikti çünkü bizim toplumumuza ait değildi.
Özellikle de güneyde.
Bu bir tabuydu.
Elvis o zamanlar siyahi sanatçıların cover'larını yapardı.
Elvis, Derin Güneyliydi.
O yüzden siyahilerin etrafında olmak istiyordu.
Ona, "Nasıl oldu da siyahilerin müziğini sevdin?" diye sordum.
Siyahilerin kiliselerine gidip
pencerenin dışında durur, onların müziklerini dinlermiş.
Dağlardan aşağı gelen müzikle
Mississippi Nehri'nden yukarı çıkan müziği bir araya getirdiğinizde
ve onlar buluştuğunda ne olduğuna dair en büyük örnekti.
Burada bir patlama oluyor ve rock and roll doğuyor.
Hiçbir beyaz böyle şarkı söylemiyor veya sahnede o şekilde davranmıyordu.
Bize komik gelirdi
çünkü "Siyahi olmaya çalışıyor bu" falan derdik.
Ama işin aslı o değildi. O öyle biriydi.
O dönem herkesin yaşadığı tartışma buydu.
Çünkü hayranları onun siyahi olmasını istemiyordu
ve bence o şekilde şarkı söylediğinin farkında bile değillerdi.
Ama biz, yani siyahi sanatçılar ve şarkıcılar
Elvis ve o dönemlerde çıkış yapan
beyaz şarkıcılar arasındaki farkı anlıyorduk.
Herkes bunu yapmamamız, ayrı tutmamız için çabalıyordu.
Ama müzik kimseyi ayrıştırmaz. Müzik herkesi birleştirir.
Elvis hırslı bir sanatçıydı.
Ayrıca yoksul büyümüş bir çocuktu ve en büyük korkusu yine fakir olmaktı.
En büyük iki motivasyonu yeteneğini sonuna kadar kullanmak
ve bir daha asla ama asla fakir olmamaktı.
Bu iki dürtü hayatı boyunca çelişti.
ALBAY TOM GÖSTERİSİ ANA GİRİŞ
Elvis Presley'nin eskiden dengi olanların birçoğu
artık rock and roll tarihinde birer dipnottan ibaret.
Bunun sebebi Elvis Presley'de olan bir şeyin onlarda olmaması.
Albay Tom Parker. Sektörün en kurnaz menajeri.
Albay, Elvis'e baktığında
Amerika'nın tapacağı büyük, ışıl ışıl bir idol görüyordu.
Elvis ise aynaya baktığında B. B. King'i görüyordu.
Aynı insanın bu iki farklı versiyonu kesinlikle bir arada var olamazdı
ve Albay'ın Elvis'i
diğer Elvis'i öldürdü.
Elvis ve Albay 1955 yılında birlikte çalışmaya başladı.
Elvis o dönem Sun single'larını tanıtmak için turnedeydi
ve Albay da Hank Snow'la çalışıyordu.
Aynı turnede denk gelmiş oldular ve Albay o turnede
Elvis'i, seyirciden aldığı tepkiyi ve gerçek yeteneklerini görebildi.
Neredeyse hemen o anda
Elvis'in menajerliğini almak için çalışmalarına başladı.
Albay, panayır çalışanları gibiydi.
Elvis onun için bir üründü. Amerika'ya satabileceği bir zımbırtıydı.
Elvis'in zihninde Albay bir çeşit dâhiydi.
Bir tür satış dehasıydı.
Dâhi bir şovmendi, dâhi bir panayır çalışanıydı.
Eğlence fikirleri de gerçekten çok zekiceydi.
Albay, Elvis'le buluşunca ona televizyondan, filmlerden bahsetti.
Menajerliğini bu şekilde aldı. Elvis daha 21 yaşında bile değildi.
Albay Parker menajerim olmadan önce hiç tanınmıyordum.
Sonra televizyona çıktım ve tanınmaya başladım.
Karşınızda Elvis Presley.
ELVIS'İN İLK TELEVİZYONA ÇIKIŞI 28 OCAK 1956
Çık o mutfaktan Tıkırdat tencereyi, tavayı
Kahvaltımı koy…
Albay söylediği tek bir cümleyle özetlenebilir.
"Geçen yıl adamımın bir milyon dolar değerinde bir yeteneği vardı.
Bu yıl ise bir milyon doları var."
İşte Albay Tom Parker budur.
Hayranlara özel temalı ürünleri Albay icat etti.
Her şeye Elvis'in yüzünü koymak onun fikriydi.
O zamana kadar var olan ürünler sadece Mickey Mouse temalı olanlardı.
İşe seviye atlattı.
Sevseler de sevmeseler de
hiç kimse bu sanatçının büyük bir enerjisi ve yeteneği olduğunu inkâr edemez.
Elvis Presley ismi bir şekilde herkesçe bilinen bir isme dönüşüyor.
Elvis'in The Ed Sullivan Show'a çıktığı gece
muhtemelen daha önce hiç görülmemiş bir şey izlediğimi biliyordum.
Yeni bir insan modeliydi bu. 20. yüzyıl erkeği.
O zaman çocuktum ve müzik beni heyecanlandırıyordu.
Hazır ol, hadi başla dostum
Kadınımı çok seviyorum
Hazırım
Hazırım, hazırım, hazırım
Rock and roll'a hazırım
Dış görünüşündeki o açık seksilik,
saçını tarayış şekli, makyajı o küçük yaşta bile beni çok etkilemişti.
Bu adam 1956 yılında makyaj yapıyordu.
Rock and roll'a hazırım
Şimdi güzeller Oyuncak bebekler
Çoraplarıyla dansa giderler
Ortam coşuyor Kızlar çıldırıyor
Müzik beni alıp götürüyor Bu çılgınlık süper
Elvis'i izledikten sonra ilk iş olarak anneme koştum
ve Mike Diehl'in müzik mağazasına gittik.
O gitarı kiralayıp eve geldim ve sadece kokladım, dokundum, hissettim.
Birkaç ses çıkardım. Çalamıyordum.
Daha önce farkına varmadığım bir sürü şey vardı.
Elvis bir nevi onlara kapı açtı ve gerçek kimliğime kavuşmama
izin verdi.
Kurallara uymak zorunda değildik.
Kuralları çiğneyebilirdik.
Rock and roll
Anneme "Elvis Presley'nin çıkışını hatırlıyor musun?" diye sordum.
Annem de çok iyi İrlandalı bir aileden gelir.
"Bence iğrençti" dedi.
Gerçekten hayal kırıklığı oldu. "Elvis bu yahu!" dedim.
"Hoşuma gitmiyor" dedi.
Bacağını o şekilde hareket ettirmesi
yapmacık bir hareket veya havalı bir sahne hareketi değildi.
Elinde değildi.
Rock and roll yapacağım Sabaha kadar
Hazırım, hazırım, hazırım
Rock and roll'a hazırım
Güzel.
Şarkı söylerken neden düz duramadığım çok merak ediliyor.
Seyircileri izliyor ve dinliyorum.
Hepimiz sistemimizden bir şey atıyoruz. Ne olduğunu bilmiyoruz.
Ondan kurtuluyoruz ve kimsenin canı yanmıyor, önemli olan bu.
Eylül 1956'da The Ed Sullivan Show'a çıktığında
zaten 10 kez ulusal televizyona çıkmıştı ve…
Aslında tartışmayı destekleyen şey Milton Berle'ün programlarıydı.
Rock and roll'a karşı olma sebebim insana ne yaptığını biliyor olmam.
Şarkı söylerken hissedilen o kötücül duyguyu biliyorum.
ELVIS (PELVİS) ED SULLIVAN'DA
Bana "Pelvis Elvis" denmesini sevmiyorum
ama bir yetişkinden duyduğum en çocukça ifadelerden biri bu.
Ama bana öyle demek istiyorlarsa yapacak bir şeyim yok. Kabul etmem gerek.
Elvis Presley hakkındaki eleştirilerin ana sebebi
genç kızlar için bir seks sembolüne dönüşmüş olması.
Onun için çıldırıyorlar.
Tüm o cinsel karizmanın ortaya çıkmasını sağlayan öz güveni
Amerika'yı korkutan şeydi.
Sen benim dostum değilsin
Sen bir köpekten başka bir şey değilsin
Ağlamayı hiç kesmezsin
Presley'nin gençler arasındaki popülerliği
anne babalar arasında hiç popüler olmamasından geliyor.
Yani anne babalar onun şarkıcılığını eleştirmeyi bırakırsa
bence Elvis Presley'nin şöhreti yükseldiği kadar hızlı şekilde sönecektir.
Elvis çok eşsiz biriydi
çünkü sadece müziğini dinleyerek onu tamamen tanıyamıyordunuz.
Görmeniz gerekiyordu.
Elvis Presley!
Bu çocuğa ne diyorsunuz? Ben bayılıyorum. Harikasın. Çal!
O noktada ünlü olmak istiyorsanız nihai hedef Hollywood olmalıydı.
Frank Sinatra, Bing Crosby ve Dean Martin'de işe yaramıştı.
O yüzden bunun gerçekleşeceği zamanı düşünüyor olmaları çok doğaldı.
"Olacak mı?" değil, "Ne zaman olacak?"
Kolumu bırakın Bay Fields.
Hanımefendiyle niye bu kadar samimisin?
Geçen yıl Paris'te tanıştık. Fransa Kralı tanıştırdı.
Bela arıyorsan
Doğru yere geldin
Elvis ciddi anlamda oyunculuk yapmaya takmıştı.
James Dean onun için bir idoldü.
Dean ve Brando gibi olmayı çok istiyordu
ve hatta Gangsterlerin Pençesinde filmi ilk olarak James Dean'e teklif edilmişti.
O yüzden bu filmi hemen kabul etti.
Yeşil gözlü bir dağcıydı babam
Bence Elvis'i izlemek çok keyifliydi. Filmler onu oradan oraya götürürdü.
'GANGSTERLERİN PENÇESİNDE' PRESLEY'NİN EN İYİ İŞİ
Hollywood'a geldim ve dört film çektim. Her şey çok kısa bir sürede oluyordu.
Sonra…
Tam işler yolundayken askere alındım.
Bir gecede her şey yok oldu. Hayal gibiydi.
Pat.
Ant içerim ki…
24 MART 1958
…inancım ve bağlılığım
-Amerika Birleşik Devletleri'ne adanacak. -Amerika Birleşik Devletleri'ne adanacak.
Tebrikler, er olarak orduya alındınız.
Rock and roll kralı Elvis Presley kazançlı kariyerine ara veriyor.
Arkansas, Fort Chaffee'de askerlik görevine başlayacak.
Sam Amca favorileri sevmez,
o yüzden Elvis'in markalaşmış favorileri ordudaki tekdüzelik için kurban edildi.
Elvis Presley,
Birleşik Devletler Ordusu eri Elvis Presley
bugün Almanya'ya hareket edecek.
Kariyerinin zirvesindeydi.
İstediği son şey askere gitmekti.
Üzücüydü.
Elvis'in sırtında asker çantasıyla gemiye yürüyüşünü hatırlıyorum.
Almanya'ya gittiği için hayranlarıyla vedalaşıyordu.
O zamanlar savaş yoktu
ama 50'lerdeki Almanya'yı düşünürseniz dünyanın gidilebilecek en kötü yeriydi.
Bu, Birleşik Devletler Ordusunun oynadığı rolün hikâyesi.
Görevleri, Almanya'daki Komünizm akınını durdurmak ve Avrupa'yı özgürleştirmek.
Avrupa'da olmak gerçekten bir ayrıcalık.
Bir süredir hevesle beklediğim bir şeydi.
Tek pişmanlığım…
…maalesef…
…buradayken konser veremeyecek olmam.
Ama görevimin bitmesini…
…sabırla bekleyeceğim.
Avrupa'ya bir turne için tekrar gelmeyi gerçekten çok isterim.
Çok teşekkürler Bay Presley. Umarız ziyaretiniz güzel geçer.
Çok teşekkürler.
Arrivederci. Pardon, o İtalyanca.
Elvis'le Almanya'da tanıştım.
Hava Kuvvetlerinde görev yapan babam orada konuşlandırılmıştı.
Eagles Club isimli bir yer vardı
ve bir gün öğleden sonra Eagles Club'ta oturuyordum.
Müzik kutusu vardı. O zamanlar plak çalardık.
Arkadaşıma mektup yazıyordum
ve orayı hiç sevmediğimden, onları çok özlediğimden bahsediyordum.
Sonra bir adam gelip kendini tanıttı, "Arkadaşlarına mı yazıyorsun?" diye sordu.
"Evet, üç haftadır buradayız" dedim.
"Elvis'i sever misin?" dedi. "Elbette, kim sevmez ki?" dedim.
"Tanışmak ister misin?" dedi.
Evde babama dedim ki,
"Eagles Club'ta biriyle tanıştım, Elvis'le tanışmak ister miyim diye sordu."
Sonu hiç iyi olmadı
çünkü babam pek hayranı sayılmazdı, annem de öyle.
Tek seferlik bir şeydi diye düşündüm.
Asla bir daha davet edileceğimi düşünmedim.
O hafta sonu cumartesi günü gittik.
Piyanonun üstünde bir bardak vardı
ve şarkı söylerken âdeta Jerry Lee Lewis gibiydi.
Bakarken, "Eyvah. Dökülecek, düşecek" diye düşündüm.
Bardak düşerken onu yakaladı
ve sanki bir numaraymış gibi dönüp insanlara baktı.
Askerde olmak hiç ona göre değildi, ona yabancıydı.
Genelde etrafı kalabalık olan biri olarak orada yalnızdı.
Askere gitmeden önce bile etrafında adamları vardı.
Yani ilk kez yalnız kalmıştı.
Gerçekten biriyle konuşmaya ihtiyacı var gibiydi
ve bana içini döktü.
Annesini kaybetmişti.
Bir anneyi kaybetmekten de öte,
bir dostumu, yoldaşımı, konuşabileceğim birini de kaybetmiş oldum.
Bir endişem olduğunda
saate bakmaksızın onu uyandırırdım ve kalkıp bana destek olurdu.
Elvis ve Gladys'in ilişkisi en başından itibaren çok yakındı.
Tupelo'nun inanılmaz yoksul bir bölgesinde yaşıyorlardı.
Gladys şartları iyileştirmeye çabalıyordu. Ayrıca aynı dönemde
Vernon sahte çek düzenleme suçundan hapse atılmıştı.
Yani Elvis'in çocukluğunun büyük kısmında sadece o ve Gladys vardı
ve Gladys onu beslemek, giydirmek, okula göndermek için çok çalışmıştı.
Kariyerinin baskısı, stresi anlamında annesi onun destek mekanizmasıydı.
PRESLEY'NİN ANNESİ HASTALIĞA YENİK DÜŞTÜ
Ona karşı merhamet duydum ve onun adına berbat hissettim.
Böyle yakın olduğu annesini, özellikle de gurbetteyken
kaybetmiş olmasının ne demek olduğunu anlıyordum.
Bu şekilde bağ kurduk.
Sektörde kalmayı, hatta şarkı söylemeyi sürdürüp sürdürmeyeceği konusunda
çok gergindi.
Uzun bir süredir uzaklardaydı
ve hayranlarının onu unutacağını düşünüyordu.
Yeni biri gelip yerini alabilirdi.
Hayranlarına bir şey söyle. İletmek istediğin özel bir mesaj var mı?
Evet, var. Şunu söylemek isterim,
bir süre için gözlerden uzak olacak olmama rağmen
umarım akıllarından çıkmam.
Geri dönüp onları eğlendirmeye devam edeceğim zamanı iple çekiyorum.
Elvis son derece hassas ve güvensizdi.
Babasına olanlardan utanan, fakirliklerinden utanan,
annesine olanlardan utanan,
bir şeyleri düzeltmeye ve iyileştirmeye çalışan
ve herkesi memnun etmek isteyen küçük bir çocuk gibiydi.
Herkesi memnun etmeyi çok istiyordu
ve bu, onu sahnede karizmatikleştirirken aynı zamanda bir zaafa yol açıyordu.
O da büyük bir sevgi istemesiydi.
Ama ne kadar sevgi görürsen sevgi ihtiyacın o kadar artar.
Bence bu, onu askerdeyken gerçekten yıpratmaya başladı.
Seyircisinin sevgisini göremiyordu.
Normalde çok ünlü olan bir sanatçı
askere gidip birkaç yıl boyunca gözlerden uzak kaldığında
kariyerine kaldığı yerden devam edemez.
Elvis hiç gözlerden uzak kalmadı.
Elvis'in askere gitmesinden önce Albay'ın yaptığı en önemli şey
Elvis'e birçok şarkının kaydını aldırması oldu.
Almanya'dayken hit olan parçalar oldu.
Yani ulusal haberlere ve Elvis'in fiziksel olarak
ne yaptığına kulak asmıyorsanız hâlâ şarkı kaydediyor zannederdiniz.
Almanya'ya gitmeden önce
hâlâ o asi karakterdi.
Buradaysa bir piyade eriydi, bütün gece uyumadan devriye geziyordu.
Karda soğuktan donuyordu.
Albay ona plaklarını tanıtmak için yaptıklarını anlatan mektuplar gönderdi.
O ASKERDEYKEN ADINI HAYRANLARININ VE DİĞER İNSANLARIN
ÖNÜNDE TUTMAK İÇİN
Yaptığı yeni anlaşmalardan, çekilecek filmlerden bahsediyordu.
"İki film için anlaşma yaptım" diyordu.
Söylemek isterim ki askerden döndüğümde
gelmeden önce nerede bıraktıysam
tekrar o noktadan devam etmeyi dört gözle bekliyorum.
Yaptığın şeyden, askere gitmeden önce yaptığın şeyden keyif aldığını anlıyorum.
Kesinlikle öyle.
Aslında askerlik görevimin en zor yanı da buydu.
-Tüm bunlardan uzak kalmak. -Hayranlarından mı?
Tamamen şov dünyasından uzak kalmak. En zor kısım buydu.
Sürekli geçmişi düşünüyordum, geleceği tasarlıyordum.
Örnek alabileceği
20, 30 yıllık bir kariyer oluşturmuş bir rock müzisyeni yoktu.
Öyle biri hiç var olmamıştı.
Başarı deyince herkesin aklına Sinatra geliyordu.
Sinatra'nın inanılmaz bir kariyeri vardı.
Ya da eğlence sektöründen onun gibi isimler.
Bir bakıma zirve buydu.
12 MAYIS 1960
Frank Sinatra Timex Show, "Evine hoş geldin Elvis."
Benim en çok dikkatimi çeken şey, ki bence çok kurnazca bir hamleydi,
vatana dönüşünün Frank Sinatra'nın özel bir gösterisiyle kutlanmış olması.
Sana hoş geldin hediyemiz bu Elvis.
Askerde iki yılını kaybettin.
Geri dönüp bakınca fark ediyorum ki
belki de pek bir şey kaçırmamışsındır.
Hatta sadece favorilerini kaybetmiş gibisin.
Pekâlâ, bir şarkıya daha ne dersiniz?
O, çok açık bir an.
Elvis'in kulübe kabul edildiği bir an.
Frank tüm ülkeye diyor ki, "O iyi bir çocuk.
Ülkesine hizmet etti, askerlik yaptı ve döndü."
Ama aynı zamanda Elvis bir şeyden vazgeçiyor.
Çünkü kulübe girmek için
vazgeçmesi gereken bir algı vardı. "Bu, tehlikeli biri.
Bu kişi bir tehdit.
Kızım bu adamla kaçabilir."
O devir bitti. Bu bir anlaşma gibiydi.
Sinatra'ya "Yönetim Kurulu Başkanı" denir çünkü şov dünyasını o yönetir.
Birilerine onay verebilecek asıl adam olarak algılanır.
Orada da "Bakın, birbirimizin şarkılarını söylüyoruz" diyordu.
Sevgilim için
Seni seviyorum
Ne güzel oldu.
Ve hep seveceğim
Elvis, bazı radyo kanalları rock and roll çalmıyor.
Buna yorumun nedir
ve rock and roll ölürse kariyerin nasıl olur?
Eğer rock and roll tamamen yok olursa
farklı bir müzik türüyle devam etmem gerekir. Belki…
…opera olur.
Bilemiyorum.
Elvis askerdeyken
Avrupa müziğine çok maruz kalmıştı ve Mario Lanza'yı çok beğenmişti.
Kendisi bir opera sanatçısı.
Bence bu ilgi burada doğdu.
Elvis müzik tarzını ve sesini değiştirdi.
Konuşma şekli çok değişti.
Askerden sonra
vokalin ön planda olduğu bir tarzda şarkı söylemekle ciddi olarak ilgilendi.
Neredeyse operacıların ses aralığına çıkabiliyordu.
Askerden döner dönmez Albay onu hemen tekrar stüdyoya soktu.
Çok daha fazla yetişkinlere hitap edecek şeyler kaydettiler.
Elvis'in sanatçılığının çarpıcı tarafı her türde hit şarkısı olması.
Sesi hepsinde Elvis gibi mi? Evet. İnsan bunu nasıl becerir?
Kendini değiştirmedi sonuçta.
Tarzları kendine çekiyor, kendini o tarza sokmuyor.
Yeteneğinin asıl ışıldadığı nokta burası.
Elvis döndüğünde bir bağış konseri verdi.
Bir Pearl Harbor yardım kuruluşu içindi.
Dikkat, geliyor!
Hanımlar beyler, gelen kişi… Evet, Elvis Presley!
USS ARIZONA ANITI BAĞIŞ ETKİNLİĞİ
O sahneye çıkıyor ve âdeta karizmanın vücut bulmuş hâli.
Bir şeyin zirvesiydi bu.
Yeniden başladığı nokta olacak sanırdınız
ama onun yerine bir şeyin sonu oldu.
O sahneden indi
ve yedi yıl boyunca bir daha sahneye çıkmadı.
Rock and roll ölmüyor diyorsun o zaman.
1956 yılında ilk çıktığımda da aynı şeyi duyuyordum.
"Rock and roll öldü, bitiyor."
"Ölmez" demiyorum çünkü yarın ölmüş olabilir. Bilmiyorum.
Keşke bilsem.
Elvis beni belli aralıklarla bir anda arar dururdu.
Benimle konuşup korkularını,
sevdiği ve sevmediği şeyleri bana açmak ona güvende hissettiriyordu.
Medyanın ilgisini çekmiyordum ve o zaman bir ilişkimiz vardı.
Albay Parker'dan bahsederdi.
Gerçekten Albay Parker'ın ona bakmasına ve onu filmlere sokmasına muhtaçtı.
İstediği tarzda filmlerde oynamak için daha büyük bir fırsat bulmayı umuyordu.
Daha ciddi, bir bağ kurabileceği iyi bir film istiyordu.
Elvis askerden sonra şarkı söylemediği iki film çekti ve kimse izlemedi.
Elvis Presley Flaming Star filminde dram dolu bir rolde, bir melezi oynuyor.
İki aşk, iki sadakat arasında ve ikisini de kurtarmak için savaşıyor.
Flaming Star, büyük bir dram öyküsü.
Güzel bir filmdi.
Çok iyi bir filmdi ama şarkı söylemiyordu, kızı alamıyordu…
BARBARA EDEN BAŞROL
…ve ölüyordu. Hayranların tepkisini tahmin edersiniz.
Hiç sevmediler.
Albay da bunu şu şekilde kullandı, "Etrafına bir sürü kız koyalım,
güzel kıyafetler giy ve çokça şarkı söyle,
hikâye de hafif bir şey olsun, böylece biletler çok satsın.
Çok kazanırsın" dedi ve kazandılar.
Elvis'in yozlaşması da bence böyle başladı.
Akıllı adamlar
Sadece aptalların acele ettiğini söyler
Hepsi müzikal olan beş yıllık anlaşmayı o zaman yaptı.
Sana âşık olmaktan kendimi alamıyorum
Onu şarkı söylerken görmek istiyorlardı.
Paramount filmine başlamak için perşembe günü Hollywood'a dönüyoruz.
Hal Wallis ile çalışacağız.
Bu yıl birkaç tane böyle film var. Yoğun olacak.
Kalçasını oynatıyor Parmak uçlarına kadar
Cennete gidiyorum sanki
Mavi Hawaii Geceleri çıktı.
Film gişe rekorları kırdı.
Ama Elvis'e para kazandıran ve yaşamının yaratıcılık içeren kısmı için
neredeyse ölümcül olan bir şey daha oldu.
Filmin müziği 20 hafta boyunca birinci oldu. İnanılmaz bir hit parçaydı.
Albay Parker hakkında istediğinizi deyin ama o muazzam bir iş adamıydı.
Hemen şunu fark etti,
"Elvis'in biraz açık giyinen genç kadınlara şarkı söylediği
filmler çıkarırsak
ve uyumlu bir film müziği koyarsak bunlar birbirini tanıtır."
Artık formül buydu.
Plaj partisi var. Gel.
Bunu tekrar tekrar yaptılar.
Her ilaç gibi
bunun da fazlası zarardı.
Herkes buraya gelsin
Şu bongonun sesini dinlesin
Albay'ı ilgilendiren tek şey olan iş açısından bakarsak
filmler berbat
ama Elvis'in iş hayatı hiç olmadığı kadar iyi.
İstiridye gibi oyna, istiridye gibi oyna
Gittikçe daha da yapmacık görünüyordu.
Üzgünüm, aynı anda iki farklı yerde olamam.
Bir noktada Elvis'in filmlerdeki saçları
sprey boyayla siyaha boyanıp verniklenmiş bir pamuk şekeri gibiydi.
Tereyağıyla taranmış gibiydi.
Artık gerçek bir insan değildi.
Arka planlar da gerçek değildi. Hiçbir şey gerçek değildi.
Albay'ın planı işliyordu.
Elvis, Steve McQueen'den, Gregory Peck'ten Cary Grant'ten fazla kazanıyordu.
En yüksek paraları kazanan Amerikan film yıldızı oydu.
Uçuk paralar ödüyorlardı.
Ama Albay ne kadar para alırsa
filmleri o kadar ucuza mal edebileceğini fark etti.
Birbiri ardına birçok film çekiyordum ve filmler çok benzer olmaya başladı.
İlk birkaç sayfayı okuyunca
filmin sadece adını değiştirip 12 tane şarkı eklediklerini anlardım.
Çoğu şarkı da vasattı.
Yeni şarkı yapmayı bile bıraktılar.
Eski şarkıları tekrar çıkarıp uygun bir senaryo yazıyorlardı.
Kimsenin istemediği bu seçmece şarkıları bir araya getirirdi
çünkü Elvis şarkısında olmanın şartı yayının Albay Parker'da olmasıydı.
Tüm bu filmler sadece para içindi.
Mesela Elvis bir plakta bir yazar kasanın üzerinde oturan
RCA'in köpeğiyle poz veriyordu. Resmen çılgınlık.
Hemen gel ve istiridye gibi oyna
Senaryolar da şarkılar da kötüleşiyordu.
Sonunda gelinen noktada Elvis Presley üç haftada bir film çekiyor,
her sahneyi tek denemede tamamlıyor ve çocuk şarkıları söylüyordu.
Tanrım.
-Utanç verici. -Evet.
-Bence bu bir suç. -Evet.
-Gerçekten. -Evet.
Onu bu duruma sokup bu şarkıyı söyletmek bir suç.
Bunlar yüzünden alay konusu oldu ve farkındaydı.
-Evet. -Biliyordu.
Graceland'e ne zaman temelli taşındınız?
1963 yılında.
Çok kızgın olurdu.
Bir sürü senaryoyu etrafa saçtığını görmüşlüğüm var.
Yılgınlık vardı, öfke vardı.
Kariyerinin gidişatı konusunda biraz kaybolmuş gibiydi.
Çünkü istediği roller onlar değildi.
Hollywood imajım yanlıştı ve bunu biliyordum.
Ama elimden bir şey gelmiyordu.
Ne yapacağımı bilmiyordum. Tamamen inanmadığım işlere
mecburmuşum gibiydi.
Belli bir noktaya geldiğinde artık söz hakkım yoktu.
Senaryonun son onayı bende değildi.
O yüzden de "Bu benim için iyi değil" diyemiyordum.
O yüzden cesareti epey kırılmış birine dönüştüm.
Dünyalar kadar para ödeseler de
yürekten bir tatmin olma duygusu hissetmeme yetmezdi.
Hayır dediğini ilk kez duyduğum an şuydu…
JERRY SCHILLING ELVIS'İN ARKADAŞI
Burada, Bel Air'deydik.
Elindeki senaryoya baktı,
senaryoyu duvara fırlattı,
"Böyle bir film daha çekmeyeceğim" dedi.
Birkaç saat içinde
plak şirketi,
William Morris,
stüdyo ve Albay Parker oradaydı.
"Eğer bu kontratları yapmazsan
hiçbir şey yapamazsın" dediler.
Başka seçeneği yoktu.
Gerçekten.
Kontrata sadık kalmak zorundaydı.
Fiziksel olarak bile görülüyordu.
Çok önemsiyordum ama sonra hastalanmaya başladım.
Çok kötü hastalanırdım.
Ne kadar ünlenmiş olursa olsun,
Elvis hâlâ o derme çatma kulübede büyüyen adamdı.
ELVIS'İN DOĞUM YERİ
"Her an oraya geri dönebilirsin" diyen biri hep vardı.
Elvis parayı o kadar önemsiyorsa niye çarçur etti?
Onun kadar müsrifi yoktu. İnanılmazdı.
Mesele para değildi.
Mesele, ulaşmak istediği şeye karşı kazanacağı para değildi.
Mesele, terk edilme korkusuydu.
Para yalnızca insanların umursadığı bir tür kanıttır.
Size karşı kullandıkları şey terk edilmektir.
Albay'ın Elvis'in güvensizliklerini kullanma becerisi inanılmaz büyüktü
ve onu âdeta çocuklaştırırdı.
Her zaman kariyerini Albay'a borçlu olduğunu hissetti
ve onun için, "Tek olmak istiyorum. Kararlarımı tek başıma alacağım" demek
bence ona çok zor geliyordu.
Elvis'in en yakın iş birlikçisi
onu anlamayan biriydi.
İlişkilerindeki trajedi buydu.
Elvis'e aslında ne kadar iyi olduğunu yeterince derin bir şekilde
söyleyecek kimse yoktu.
Öyle bir yeteneğiniz olduğunu
ve sanatınızın devrim niteliğinde olduğunu düşünün.
Ve sizi anlamayan, hatta sizi bir palyaço gibi gören
bir dünyanın içindesiniz.
Elvis'in 60'ların büyük çoğunluğundaki kariyerine bakarsanız
onu besleyen her şeyden kendini tamamen soyutlayan
bir sanatçı görürsünüz.
Bu adam
insanların önünde performans sergileyerek doğdu.
Şimdiyse yalnız.
Elvis, tehlike gördüğünde onu tanıyabilecek kadar tehlikeli biriydi.
WRIGHT THOMPSON YAZAR
The Rolling Stones'u gördü.
The Beatles'ı gördü.
Amerika'ya ne hissettirdiklerini biliyordu çünkü o da aynı şeyleri hissettirmişti.
Bir psikiyatr sizin için "Dört tane Elvis Presley" dedi.
Öyle bir şey yok.
Her pankartta Elvis Presley ve Frank Sinatra'nın
altın çağına bir tapınma söz konusu.
64'te dev bir dalga gelip geçti.
Her şey değişti. Saçlar değişti, kıyafetler değişti.
The Beatles bir gecede herkesi geride bıraktı
ve herkes onlara yetişmeliydi.
Tanrım, ben de The Beatles dinlerdim.
Mick Jagger da dinlerdim. O da Elvis gibiydi.
Oraya buraya zıplardı. Ben de "Bu ne be?" derdim.
Müzik değişiyordu.
The Beatles, Bel Air'deki evimize geldi. Komik bir akşamdı.
İçeri girdiklerinde hepsi çok gergindi.
Hatta Elvis kanepeye oturduğunda
John Lennon ve Paul McCartney sadece ona bakıyordu.
Tek kelime etmediler, sadece baktılar. Çok gerginlerdi.
Elvis de "Madem konuşmayacaksınız…" deyip televizyonu açtı.
Elvis onları büyülemişti.
Onları gördüğümü hatırlıyorum.
Konuşmaya başladık ve John dedi ki,
"Elvis'e bunu söylemeye cesaret edemedim ama sen söyler misin?"
"Bu favoriler var ya?" dedi. "Evet?" dedim.
"Elvis gibi görünmek istediğim için az daha liseden atılıyordum.
Ve o olmasa bugün burada olamazdık" dedi.
The Beatles o zamanlar kendi şarkılarını yazıyordu.
Onlardan önce genel olarak
söz yazarları şarkı yazar, şarkıcılar da söylerdi.
The Beatles'ın şarkı yazıyor olması başka bir seviyeye çıkmalarını sağladı.
Bize, yani o zamanki gençliğe bir ses veren şey de bu oldu.
The Beatles elbette Elvis'e hayrandı ama yeni plaklarını dinlemiyorlardı.
Asıl asi Elvis'ti.
Rock and roll'u gençler arasında popüler yapan asıl kanal oydu.
Ama artık ailelere hitap eden bir noktadaydı.
Bence bu, canını çok yaktı.
Ben hiç şarkı yazmadım. Yazabilmeyi, rakiplerim gibi olabilmeyi çok isterdim.
Onlar iyi söz yazarları.
Ama benim yazma becerilerim sadece liseyi bitirmeme yetti.
Bir anda daha derin konulara değinen rock grupları çıkmaya başladı.
Gerçek hayata dair şarkılar yapıldı ve bu da her şeyi değiştirdi.
Irksal anlamda gerginlik had safhadaydı,
ekonomik olarak gerginlik mevcuttu
ve üstüne, Vietnam'da olanlar vardı,
ki bunun Amerikan kültürü üzerindeki etkisini ne kadar vurgulasak az.
Resmen inkâr edilmiş olsa da
Vietnam'da savaş şiddetinin ciddi şekilde arttığı söyleniyor.
Amerikan jetleri ilk kez Haiphong sınırları içine
tonlarca patlayıcı attı.
50'lerdeki hiçbir rock and roll sanatçısı derin konulara girmeye çalışmıyordu.
Bence önemli olan şey şuydu, insanlar müzikte anlam aramaya başlamıştı.
Gerçek bir anlam arıyorlardı.
Chuck Berry'den veya Elvis'ten duyduklarından
daha derin bir şey.
Çalıların ardından bir kurşun
Medgar Evers'ın kanını akıttı
Silahının tetiğini çekti bir parmak
Bir silah karanlıkta saklanan
Bir eldi ateşi yakan
İki göz nişan aldı
Hedef bir adamın başının arkası
Ama o suçlanmamalı
O yalnızca onların oyununun Aciz bir parçası
Bir anda ortaya çıkan şey
şiir oldu.
Artık müzikte şiir vardı. Hem halk müziğinde hem de rock müzikte.
Bob Dylan'ın şarkılarında bir çeşit şiir okuma fikri
herkese "Bu da ne? Nereden çıktı?" dedirten bir şeydi.
Şarkı yazan insanlar ellerinde olmadan sokakta olan şeylerin
birer yansıması olmuşlardı.
Elvis kendini politik bir figür olarak görmedi.
"Marka" açısından bakıldığında bile muhtemelen tuhaf olurdu.
Özellikle de Hollywood filmleri çekerken.
Ne yapacaktı? Gündeme dair şarkı mı söyleyecekti?
Tüm dünya oldukça siyasi ve açık bir tutum sergilerken
Elvis olayların dışında kaldı.
Askerlik meselesine gelelim Bay Presley.
Savaş protestocularına dair fikriniz nedir ve bugün askere gitmeyi reddeder miydiniz?
Canım, bu konudaki görüşlerimi kendime saklamak isterim.
Ben yalnızca bir sanatçıyım ve… Söylemesem daha iyi.
Sizce diğer sanatçılar da görüşlerini gizlemeli mi?
Hayır. Böyle bir şey diyemem.
Elvis'in bu noktada alabildiği kayıtlar
Amerika'daki neredeyse her iyi şarkıcının pas geçtiği şarkıların kayıtlarıydı.
Amerika'nın en iyi sesi, Amerika'nın en kötü şarkılarını alıyordu.
Onu durdurmak şöyle dursun,
çevresindeki kimse bunun bir sorun olduğunu anlamıyordu bile.
Elvis hariç.
Elvis birçok şey olabilir ama kesinlikle aptal değil.
Herkes gibi o da grafikleri okuyabiliyor. Bu müzik ölüyor.
Bence şöyle düşündü, "Madem bitecek,
kendi istediğim Elvis gibi bitireceğim, onların istediği gibi değil."
"How Great Thou Art" şarkısı kariyerinde çok önemli bir milat
çünkü bu şarkı ona istediğini yapabileceğini gösterdi.
Dünyanın en büyük reklam başarısı olmasına da gerek yoktu.
Kendi kaderini kendisi yönetebilirdi.
"Bir insan ve bir sanatçı olarak
istediğim kişi olmaya dönmeliyim" düşüncesine bir nevi ilk adımı atmıştı.
Gospel müzik köklerine dönmesi ve o şarkıyı yapmakta ısrarcı olması
Albay'ın onun yapmasını istediği şeyle pek uyumlu değildi.
Albay, pop yapmasını istiyordu.
Bence Elvis kariyerinin o noktasında gospel müzik yapamasaydı
ne yapardı, bilmiyorum.
Dik durup "Bunu yapmak istiyorum" demek zorundaydı.
İlk aşkın Batı müziği midir Elvis?
Hayır, değil.
İlk aşkımın ruhani müzik olduğunu söyleyebilirim.
Aşağı yukarı yazılmış her dinî şarkıyı bilirim.
Gospel şarkıcısı olduğumu ve köklerimin burada olduğunu öğrenmesi
bence bizi birbirimize çeken şey oldu çünkü o tarzda şarkı söylemek istiyordu.
Doğuştan gelen bazı hisler vardır. Bunları farklı yerlerde hissedersiniz.
Mesela farklı bir kiliseye gittiğimde o kilisenin ruhunu hissederim.
Elvis de bunu hissetmek istiyordu.
Elvis'i "How Great Thou Art" şarkısını söylerken gördüğümde…
…onu ilk kez kayıt alırken izliyordum.
Cam pencerenin hemen arkasında oturuyordum.
Bence çok duygulanmıştı. Ruhani bir şey onu duygulandırmıştı.
Ruhu, bedenini terk etmişti sanki.
Kaydın sonunda
dizlerinin üzerine çöktü, başını kaldırdı ve küçük bir…
Gururla gülümseyen küçük bir çocuk gibiydi.
Harika bir şey yaptığını biliyordu.
Üç Grammy Ödülü kazandı.
Hepsi gospel müzikti. Yürekten istediği şeyin o olduğu belli.
Elvis'in şarkı söyleyeceği müzik türünü seçme şansı olsaydı
bu, gospel müzik olurdu.
Ama bir gospel sanatçısı olarak para kazanamazdı veya süperstar olamazdı.
Yani onu büyük başarılara götürecek yolu seçmek zorundaydı.
Çünkü Albay onun artık şarkı söylemesini istemiyordu.
Filmlerde oynamasını istiyordu.
O gospel albümü kendi içinde neler yaşadığını ele veren bir albümdü.
Aynı tarzda kalmak istemem.
Sabit bir yerde kalmak istemem, anlatabiliyor muyum?
Gelişmek isterim.
Evlenmek, aile kurmak isterim.
Kesinlikle doğru ve normal bir şey.
Kim yaşlanınca yalnız olmak ister ki?
Graceland'de giyinme odamdaydım.
"Cilla" diye seslenip kapıya vurdu.
Arkasında bir şey vardı.
Sonra bana, "Vakit geldi" dedi.
Sonra bir kutu çıkardı ve içinde evlilik yüzüğü vardı.
Şok olmuştum.
Etrafınızı sizi mutlu eden insanlarla doldurmak daha önemli
çünkü bu hayata bir kez geliyoruz, tekrarı yok.
O kadını bulun. Bu işi aceleye getiremezsiniz.
Kendi kendime "Babam buna inanamayacak" diyordum.
Evlendiğimiz gece hamile kaldım.
Çok gergindim. İçimden, "Tanrım, bu… Anne olmaya hazır mıyım?" diyordum.
Henüz 21 yaşındaydım.
Bir gece ağlamaya başladım. Bunu hiç anlatmamıştım.
Ağlamaya başladım.
Bana "Satnin" derdi.
"Satnin, neyin var senin? Sorun ne bebeğim?" dedi. Ben de…
"Korkuyorum" dedim.
"Bir bebeğe hazır mıyım, bilmiyorum" dedim ve o da "Harika bir anne olacaksın" dedi.
Ben de "Artık seninle bir şeyler yapamayacağım" dedim.
"Tabii ki yapacaksın" dedi.
"Etrafında bebek, çocuk falan istemezsin ki" dedim.
Evlendik, birlikte bir şeyler yapıyoruz, Vegas'a gidiyoruz.
"Tüm bunlar bitecek" diye düşünüyordum.
Düşüncelerim onunkilerden çok farklıydı.
Onun aklı fikri baba olmaktaydı.
Baba olacağı için çok heyecanlıydı.
Biraz gergindi, orası kesin.
Çocuğu tutmayı bilmiyordu ya da öyle sanıyordu.
Ama sonuç harika oldu.
Nihayetinde Paramount için son filmini çekti. Easy Come, Easy Go.
Tam bir facia.
Liste başı bile olmadı ve sadece 30 bin kopya sattı.
Bence işlerin ne kadar vahim olduğunun farkında bile değildi,
ta ki bir gün gazetelerde atılan bir manşete kadar.
Manşet şöyle diyordu,
"Artık Presley filmleri için kimse heveslenmiyor."
PRESLEY'NİN ŞANSI YOK ELEŞTİRMEN HÜSRANA UĞRADI
Albay'ın onu odak noktası yapmak için izlediği yol belliydi.
1956'da sayısız televizyon programına çıkarmıştı.
Askerden dönüp yeniden ünlenmesi gerektiğinde
Frank Sinatra Show'a çıkardı.
Artık elleri boştu.
"Eski yönteme dönüp onu televizyona çıkarayım" dedi.
Ya batacak ya da çıkacaktı.
Yıllar geçtikçe seyirciyle olan temasımı çok özledim.
Canımı sıkıyordu.
Bir sürü film çekiyordum ama yapabileceklerimi yapamıyordum.
Filmler sürdü ama ben geri dönmek istedim.
Fikir şuydu, "Onu tekrar her eve getirme vakti geldi."
Bu fikir gelişerek
şu an '68 Comeback Special olarak bildiğimiz şeye dönüştü.
Etrafında insan istemiyordu.
Sadece rahatlamak, sahile gidip düşünmek istiyordu.
Forma giriyordu.
Spor yapmaya başladı.
Yaklaşık 11 kilo verdi.
Ağır sıklet şampiyonasına hazırlanır gibi çalışıyordu.
Sanırım onu daha önce hiç öylesine heyecanlı görmemiştim.
Pekâlâ, başlıyoruz.
PROGRAM: ELVIS SAHNE: GOSPEL
Sahne 512.
'68 COMEBACK SPECIAL GOSPEL BÖLÜMÜ PROVASI
O zaman Elvis'in orada olup olmayacağını bilmiyorduk.
Çünkü genelde grupla müzik çalınır, vokaller kaydedilir
ve sonra yapımcılarla beraber bunlar birleştirilir.
Ama Elvis geldi, oradaydı.
Sahne 501.
Sigara içerdim eskiden
İçki içerdim ve dans ederdim
Sigara ve içki içerdim eskiden
Sigara ve içki içerdim ve dans ederdim
Oturup bizimle konuştu. "Şarkı harikaydı. Siz nasılsınız?"
Sonra bizi tanımak istedi, ne yaptığımızı, hangi türü sevdiğimizi sordu.
Bu yüzden kurtuldum Kurtuldum
Bize '68 Special'ı yapma konusunda gergin olduğunu söyledi.
Çünkü ilk kez böyle bir şey yapıyordu.
Kahretsin.
O gösteriden bahseden herkes hatırladığı şeyleri söylüyor.
O da Elvis'in en saf rock and roll hâlinin dönüşü olduğu.
Albay bunu mahvetmek için her şeyi yaptı.
Gösteri skeçlerle doluydu.
Elvis dövüşüyordu, saçma sapan dekorlar vardı.
-Lanet olsun. -Pekâlâ.
Evet, müzik harikaydı.
Ama gösterinin her yerinde Albay Tom Parker'ın saçmalıkları da vardı.
902.
510.
Kahretsin.
Müzik yaparken çok gergin,
müzik haricinde herhangi bir şey yaparken çok kızgındı.
Sahne 120.
Elvis ve Albay arasındaki çatışma
veya iki Elvis arasındaki çatışma, nasıl derseniz artık,
müzik yaparken çuvalladığında hissettiği derin acıda açıkça görülüyor.
Bununla gir, pardon.
-Kaçırdım. -Devam et.
Skeçlerin rezaletine karşı beslediği uyuz olma duygusunda da görülüyor.
502.
-Sahne önü neresi? Şu taraf mı? -Aşağı doğru, şurası.
Şu mavi işareti görüyor musun? Oralarda denebilir.
14 yılım geçti hâlâ sahnenin önünü arkasını bilmiyorum.
Gösteri temelde saçma bir Albay Parker gösterisiydi.
Yapımcılara Albay Parker'ın ürünü olan bir senaryo verilmişti
ve sahnede olan kişi insanların yedi yıldır bildiği Elvis'ti.
Çekim aralarında
asıl Elvis arkaya gidiyor ve asıl Elvis'in yapacağı gibi
arkadaşlarıyla müzik yapıyordu.
SOYUNMA ODASINDAKİ DOĞAÇLAMA MÜZİKLER
Programın yapımcıları içeri girip bunu görünce
Albay'ın ona yaptırmaya çalıştığı şeyin rezalet olduğunu,
Elvis'in kişisel yaşamında yaptığı şeyinse değerli olduğunu anladılar.
"Blue Moon of Kentucky" gibi, değil mi?
Her gün provalardan sonra akustik müzik yapardı.
Orada kim varsa onlarla çalardı.
Tüm prodüksiyonu, orijinal konsepti unutun.
Halkın çılgınlar gibi isteyip hiç göremediği şey buydu.
Dün gece şeyi düşünüyordum…
Bu kısmı bir noktada potpuri kısmıyla birleştirmeyi düşünüyordum.
Ben de aynısını düşünüyordum Elvis.
Ama bunu yapmak için diğer heyecana da ihtiyacımız var.
Çünkü şimdi rahatsın, rolünü oynadın.
Albay'a "Oradan görüntü alacağım" dedim.
"Cesedimi çiğnemen lazım" dedi.
Günlerce peşinden koştuktan sonra dayanamayıp döndü
ve bana, "Bir anlaşma yapalım. Bunları sahnede yeniden çek
ama NBC'nin yayınladığı programa koyulacağının sözünü vermiyorum" dedi.
Eski standartlarla çaldığını izlerken,
blues parçalarını, gospel parçalarını, dinlemeyi sevdiği şarkıları
sahnede çalışını izlerken
soyunma odasında kameralar yokken
doğal olarak yaşanan şeyi yeniden canlandırmalarını izliyordunuz.
Akıllarda kalansa
o hırlayan, kovalayan Elvis'in geri dönüp şunu demesi olmuştu,
"Aynen, Keith Richards ve Mick Jagger iyidir
ama ben Elvis Presley'yim ulan."
Sıradaki program NBC'nin canlı renkleriyle sizlerle.
Singer Presents Elvis.
Elvis Presley ilk televizyon programında başrolde.
Yaklaşık 10 yıldır ilk kez tek başına sahnede.
Bize çok gergin olduğunu söyledi.
Beğenilecek mi diye gergindi.
Soyunma odasından çıkıp çıkmayacağını bile bilmiyorduk.
NBC'ye hoş geldiniz…
Ben tabii ki bambaşka bir âlemde çalışıyorum.
Ama şunu söyleyebilirim ki korkmuyorsanız başınız belada demektir.
İyi olsun istiyorsanız korkudan ölürsünüz.
Çok yalnız hissettiren bir duygu.
Başarısızlık…
…korkusu
harika bir motivasyon kaynağı.
Utanç korkusu.
Gözler önünde işlerin kötü gitmesinin ne olduğunu hepimiz biliyoruz.
Korkunç bir şey.
"ELVIS" BAŞROLDE ELVIS PRESLEY
"Genç insanlar burada."
'68 SPECIAL KAYDI
"Müziğimi seviyorlar mı acaba? The Beatles seviyorlardır.
Janis Joplin veya Jimi Hendrix seviyorlardır.
Kimse beni umursamayacak."
Ama bununla burun buruna olmak
insanın bir şekilde performans sergileyebilmesine yol açıyor.
Bana göre bu, beklentisel kaygı.
Şunu hatırlıyorum.
Born in the U.S.A. turnesinin başında Saint Paul'daydık.
Sahneye çıkmamıza 10 dakika varken kuliste oturuyordum
ve seyirciler âdeta kükrüyordu.
Deli gibi bağırıyorlardı.
Dedim ki,
"Eyvah.
Neye bulaştım ben?"
Yabancısı olduğunuz bir sahneye çıkmak üzeresiniz.
Pek de tanımadığınız insanlarca tanıtılıyor ve yönetiliyorsunuz.
Bir noktada siktir ediyorsunuz.
"Ne olursa olsun, o sahneye çıkmak zorundayım. Siktir et."
O da o noktaya ulaştı.
Kafasından geçen oydu.
"Siktir et" noktasını buldu. Sonrasında da devam etti.
Kaderinin onu sürüklediği yere gidiyordu.
PROGRAM: ELVIS SAHNE: AÇILIŞ KISMI
New York, Woodstock'ta yaşıyordum.
The Band'in diğer üyeleri ve Bob Dylan'la oradaydık.
Elvis'in televizyonda yayınlanacak bu gösterisini duyunca
Bob ve ben "Gidip izleyelim" dedik.
"Hâlâ iş var mı, bakalım."
Bela arıyorsan
ORİJİNAL YAYIN
Doğru yere geldin
Bela arıyorsan
Yüzüme bak yeter
Doğuştandır, diklenirim
Hep karşılık veririm
Yeşil gözlü bir dağcıydı babam
Çünkü kötüyüm ben
Izdıraptır göbek adım
Kötüyüm ben
Bana bulaşayım deme sakın
Büyük bir televizyonu olan küçük bir yemek odam vardı.
Babam mutfaktaydı ama masada oturduğu noktadan
televizyonu görebiliyordu.
Ben de televizyonun karşısına oturdum.
Bu, Elvis Presley'nin yeniden doğuşuydu.
Memphis'te açlıktan ölecektim
Ne param vardı ne şansım
En üste oturdum. Her şeyi görmek istemiştim.
…dopdolu bir kamyonla Panama City'ye geldim
Sahneye çıktığında âdeta büyülendim.
Hikâyem herkesinki gibiydi
Bir gitarcıya yer yok burada
Onu sahnede hiç izlememiştim.
İlk kez orada izledim ve "Vay canına" dedim.
"Olay buymuş demek."
Bir grup nasıl çalar, gösterdim onlara Yanlarında bir gitarcıyla
Göster
Onu bir iki kez izleyerek ne kadar iyi olduğunu anlamamıştım.
Sadece olduğu kişiyi değil, olabileceği kişiyi de yeniden tanıtmıştı.
Peşine takıl kalabalığın Dans pistine çıkarsın o adamın
En iyi beşli grubu Meksika Körfezi'nin üstü ve altının
Grubun lideri kim, bil bakalım
Bilmez misin? Elbette o gitarcı
O gösteri Elvis'e bir avantaj sağladı.
Hâlâ yetenekliydi.
Gelişmişti, daha güçlüydü.
Elvis, Elvis'e seviye atlattı.
En çok dikkatimi çeken şeylerden biri uzun süredir en iyi göründüğü hâlindeydi.
Sahneye çıkıyor…
…ve dünyanın en yakışıklı erkeği o.
Sahneye üstündeki deri takımla çıkıyor,
bir Yunan heykelini andıran elmacık kemikleri var.
Peki, iyi geceler.
Uzun bir program oldu.
Yıllardır insanların önüne çıkıp müzik yapmamıştı.
Farklı farklı ayrılıklar olmuştu.
Peki, şimdi ne yapmam gerek?
Her yanı güvensizliklerle dolu
ama bir alay konusu olma ihtimalinden bile çekinmiyor.
Bu kısım resmî olmayan, bayıldığımız veya ne istersek yaptığımız
bir kısım olacak. Özellikle de benim.
Evet, acayip kıyafetler giyen, kalçasını sallayan,
o saça sahip olan adam aslında çok utangaç ve çok hassas biri.
Bu gece tüm grubumuz burada değil. Ama istiyoruz ki…
Size 14 yıl önce nasıl başladığımızı, nasıl başladığımı göstermek istiyoruz.
O dönemki müziği görün istiyoruz.
Solumda gördüğünüz adam ilk başladığımda benim gitaristimdi.
Yani 1912 yılında. Pardon…
Gösteri sadece Elvis'in dönüşü değildi.
Gösteri, Elvis'in grubu tekrar toplaması üzerineydi.
Karşınızda gitaristim Scotty Moore.
Bu, country şarkıcısıyken çaldığı gruptu.
Louisiana Hayride'dayken çaldığı gruptu. Opry sahnesinde çaldığı gruptu.
Bu da davulcum. Louisiana, Shreveport'lu.
Yaklaşık 10 yıl önce tanıştık. DJ Fontana.
Birbirini seven, sonrasında ayrı düşen
ve o sihri bir kez daha hissetmek için tekrar buluşan müzisyenler izliyorsunuz.
İlk kaydettiğimiz şarkıda bir gitarımız, bir bas gitarımız
ve bir gitarımız daha vardı.
Şöyle bir şeydi.
Sorun değil anne
Sen varsan sorun değil
Sorun değil anne Nasıl istersen öyle yap
Sorun değil
Hiç sorun değil anne
Nasıl istersen öyle yap
O sandalyelerde ekibiyle birlikte otururken
ve seyirciler etrafını sarmış, samimi bir ortam oluşturmuşken
onlarla nasıl bağ kurduğu görülüyor.
Gidiyorum bu şehirden bebeğim Gidiyorum, emin ol
Endişelenmene gerek yok Artık kapına gelmem, rahat ol
Ama sorun değil
Görünüşü inanılmazdı. Sesi inanılmazdı.
İçimden, "İşte! İşte benim takımım! Tekrar bir araya geldiler
ve kazanıyorlar!" diye bağırıyordum.
Hadi bakalım!
Sorun değil
Sorun değil anne
Nasıl istersen öyle yap
Olağanüstüydü.
Âdeta doğaüstü bir müzikal olaydı.
Sanatçılığının inanılmaz seviyesini herkes gördü.
Şarkı söyleyişi inanılır gibi değildi.
Ayrıca gitar çalışını görüp duyduğumuz ilk sefer de bu olmuştu.
Gerçekten iyi bir gitaristti.
Televizyonda mıyız?
-Televizyonda mıyız? -Yok, Tulsa'ya giden bir trendeyiz.
Benim için '68 Comeback Special'ın en özel anı
"Baby What You Want Me To Do" şarkısı.
Blues müzikte ısınma şarkısı gibi bir şey.
Elinde o harika gitar var
ve bunu yapmak için doğduğu her hâlinden belli.
İşte bu!
Evet!
Elvis'i o noktaya getiren her şey birleşirken
buna engel olan her şey eriyip gitmişti.
Hepsi.
Evet!
Uzaklardan baktırdın Senin yüzünden saklandım
Onun için de çok güçlü bir an olmalı. Hayata geri dönüyordu.
Bence "Ben Elvis Presley'yim ulan" düşüncesi de aklındaydı.
Ne istersen yaptırdın Bebeğim, bana ne istersen yaptırdın
Dudağımda bir şey var.
Dur biraz, bekle. Dudağıma bir şey oldu.
-Yani… -Hatırladın, değil mi?
O dudakla 29 film çektim bebeğim, haberin olsun.
Elvis. Parmakların.
-Florida'da oynatabildiğim tek şey. -Aynen.
Evet, bir kez polisler Florida'da bir gösteri çekti
çünkü bir tane dernek veya kurum beni şey sanıyordu…
Bir şey işte. Sonra…
"Deli bu adam" diyorlardı.
Sonra…
Polisler gelip gösteriyi çekti. Hareket edemiyordum, düz durmam gerekti.
Sadece parmağımı oynatabiliyordum.
Tüm konser boyunca öyleydi.
Elvis Presley'nin yaptığını gördüğümüz en gerçek şey buydu.
İnsanlar Elvis Aaron Presley'nin, Memphis, Tupelo'lu o insanın
aslında kim olduğunu ilk kez orada görmüş olabilir.
Sonra dedim ki, "Bak dostum. Ne istiyorsan yapabilirsin.
Ne istersen yap bebeğim."
Dedim ki…
Birincisi para için İkincisi şov
Üçüncüsü hazırlık için Yavrum başla hadi
Ama mavi süet ayakkabılarıma Basayım deme sakın
İstediğini yap ama
Mavi süet ayakkabılarıma Yaklaşayım deme sakın
Beni yere indir Yüzüme bas istersen
Her yerde bana iftira at istersen
Yap bana her ne istersen Ama ayakkabılarıma yaklaşayım deme sakın
Mavi süet ayakkabılarıma Basayım deme sakın
İstediğini yap ama
Mavi süet ayakkabılarıma Yaklaşayım deme sakın
Evimi yak Arabamı çal istersen
İçkimi iç…
Tanrım.
Bir kaplan gibiydi.
Ayakkabılarıma yaklaşayım deme sakın
Gösteriş yapıyordu, şov yapıyordu, çok seksiydi.
Reenkarnasyon gibiydi.
Dikkat et bebeğim
"Onunla mı evliyim ben? Vay be. Ben nerelerdeymişim?" diyordum.
Aman tanrım. Muhteşem görünüyordu.
Saçları o ışıkların altında öyle parlıyordu ki…
'68 SPECIAL SEYİRCİSİ
Işıldıyordu.
Tanrı nasıl görünüyor, bilmiyorum ama bu adama Tanrı derdiniz.
Devam edin, aynen.
Akılalmaz bir şeydi.
Nefes kesiciydi.
İstediğini yap ama
Mavi süet ayakkabılarıma Yaklaşayım deme sakın
Onun için deliren iki kız olduğunu hatırlıyorum.
"Tanrım, onu hiç tanımıyormuşuz.
Böyle bir karizması olduğunu,
böyle seksi olduğunu bilmiyorduk" diyorlardı.
Nasıl gidiyor?
Bu yorumları duyuyordum ve içimden "Vay be,
onu daha yeni keşfediyorlar" diyordum.
Elvis ilk çıktığında bizim yaşadığımız şey de buydu.
"Hit parçalarımdan biri daha" deyip şarkı söylerdi.
"Hit parçalarımdan biri daha." Bunda sorun yoktu.
Ama gösterinin bir noktasında "Trying to Get to You" söyledi.
"Trying to Get to You."
Yıllar önce çıkmış bir plağındaki B yüzü şarkılarından biriydi.
Bu şarkıyı âdeta göklere çıkardı.
Harikuladeydi.
Dağlar aşıp duruyordum
Vadilerden bile geçiyordum
Gece gündüz yürüyordum
Koşarak gidiyordum
Bebeğim, sana gelmeye çalışıyordum
Mektuplarını okuduğumdan beri
Muhteşemdi. Çünkü çok özgürdü.
Beni durdurabilecek hiçbir şey yoktu
Senden uzakta tutacak hiçbir şey yoktu
Albay yıllarca onu saklamıştı, bir sürü filmde oynatmıştı.
Bunların hiçbir anlamı yoktu
Ama o sahnede özgür kaldığında anlaşılıyordu.
"Vay be! O siyah deri takımınla harika gidiyorsun!" diyordum.
"Devam et kardeşim."
Geceleri karanlıkken yollarım
Yolumu aydınlatırdı ışığı
Sana gelmeye çalışıyordum
Seyirci de buna bayılmıştı. Aradığı o şeyi onlardan alıyordu.
Sevdiği o şeyi, her şeyin sebebi olan o şeyi.
Para değildi bu. Para iyidir.
Ama onu canlandıran şey buydu. Çocukluğundan beri böyleydi.
Müdür hapishanede parti yaptı
Grup geldi ve çalmaya başladı
Onlar zıplarken her yer sallandı
Hapishane kuşları bile söyledi Hadi rock yapalım
Orada eski Elvis'ti ve bir nostalji yaşıyordu.
Oradaki herkes…
Aynı anda hem eski hem de yeni Elvis'ti.
Örümcek Murphy saksafonda Küçük Joe…
Eski Elvis, 68'deki Elvis ve gelecek Elvis oradaydı.
Bu ritimle herkes çete gibiydi
Hadi rock yapalım
Hadi millet, rock yapalım
Hapishanedeki herkes
Hapishanedeki rock'la dans etti
Ruhsal olarak kendiyle yaşayabileceği bir yol arayışı içindeydi.
Bana göre '68 Special'da o noktayı buldu.
Dönüp "Olmaz" dedi Bugsy
"Biraz kalıp hissedeceğim bu ritmi"
İnsanlar Elvis'i veya kariyerine dair hayal kırıklıklarını konuşurken
"Kaderinin onu sürüklediği yere yeterince gitmedi" derler.
Elvis o gece kaderinin onu sürüklediği yere gitti
ve kaderine kavuştu.
Herkes dans etti
Bu rock'la dans ediyoruz
Evet, dans ediyoruz
Hapishanedeki rock'la dans ediyoruz
'68 Special bir ustanın icrasıdır.
Ama o, Elvis'in gündelik hâliydi.
Kimsede gündelik Elvis'i daha çok görecek önsezi yoktu.
Biraz kafaları çalışıyor olsaydı, ileri görüşlü olsalardı,
50 tane daha öyle gösteri yaparlardı ve onları da konuşurduk.
Çünkü Elvis her gün öyleydi.
O gün iyi bir gün geçirmiyordu yani.
O şerefsiz her gün öyleydi zaten.
Oturup sıradan hayatı nasıl idare ettiğini yorumluyoruz.
Evliliğin, babalığın, ünlülüğün Albay Parker'ın saçmalıklarının
sebep olduğu stresi konuşuyoruz.
Ama bunların ortasına yıldırımlar düşüyor.
Biz de elimizde kalanlara bakıp
"Tanrım, keşke fazlası olsa. Neden yok ki?" diyoruz.
Şov dünyasındaki tüm harika hikâyelerin birden fazla perdesi olmak zorundadır.
Sahiden harika olanlar üç perdedir.
Bu gösteri Elvis'in üçüncü perdesiydi.
Sonunu hepimiz biliyoruz
ama başlangıçta çok güzeldi.
Bunu dilemek biraz tuhaf ama Elvis Presley için dileğim şuydu,
keşke insanlar onu biraz anlayabilseydi.
Ünlüleri nesnelere dönüştürüyoruz.
O bir insandı.
Çok korkan ama her şeyini ortaya koyan bir insandı.
O gösteriyi izleyince neşeyle doluyorum
çünkü orada kendini savundu.
ORİJİNAL YAYIN KAPANIŞ PERDESİ
Daha parlak yanan ışıklar olmalı
Bir yerlerde
Elvis birçok insan için trajik bir figürdür.
Sonunu hepimiz biliyoruz.
Daha iyi bir vatan hayal edebiliyorsam
Kardeşlerimi el ele görebiliyorsam
Söyleyin, neden Neden…
'68 Special'ı izlediğimde sonun o olduğunu hayal etmeyi seviyorum.
O sahneden indiğinde mutluydu.
Barış ve anlayış olmalı
Bazı günlerde
Çünkü o gece Elvis Presley'nin ilk defa
kendisi için olmak istediği kişi olmaya karar verişini izledik.
Daha sıcak bir güneş hayal edebiliyorsam
Herkesi umut dolu görebiliyorsam
Söyleyin, neden Neden
Doğmuyor güneş, neden?
En başta mikrofonun başına geçmesine sebep olan hayallerini
gerçekleştirmeye en yakın olduğu yer orasıydı.
Bir bulutun içinde kaybolduk
Yağmur dolu her yanımız
Bir dünyada sıkıştık
Acı dolu her yanımız
Ama bir insanın
Hayal etmeye gücü oldukça
Ruhunu kurtaracak
Ve uçacaktır ufuklara
Elvis bugün Amerika'nın en saf yeteneklerinden biri olarak anımsanıyor.
Kalbimin derinlerinde bir şey titriyor…
Çünkü insanlar bazı anları görmüştü. Bunun sebebi buydu.
O anların en büyüğü de o gece Los Angeles'ta o sahnedeki hâliydi.
Karanlıklar içinde
Bizi çağıran bir mum var
Evet
Hâlâ düşünebiliyorken Hâlâ yürüyebiliyorken
Hâlâ dik durabiliyorken Hâlâ konuşabiliyorken
Hâlâ hayal kurabiliyorken
Lütfen bırakın
Gerçek olsun hayalim
Hemen şimdi
Bırakın hemen şimdi gerçek olsun
Evet
Teşekkürler. İyi geceler.
'68 COMEBACK SPECIAL 3 ARALIK 1968'DE YAYINLANDI.
NBC'NİN O YIL EN YÜKSEK REYTİNGİ ALAN PROGRAMI O OLDU.
AMERİKA'NIN TELEVİZYON SEYİRCİLERİNİN %42'Sİ BU PROGRAMI İZLEDİ.
ELVIS 1968'DEN SONRA KENDİNİ CANLI PERFORMANSLARA ADADI.
1977'DEKİ ÖLÜMÜNDEN ÖNCE 361 KONSER DAHA VERDİ.
42 YAŞINDAYDI.
Alt yazı çevirmeni: Berkay Dişcioğlu